کَند یا کَنت

       هزاران سال پیش انسانهای اولیه که در مناطق کوهستانی زندگی می کردند، برای حفظ جان خود از گزند عوامل طبیعی (سرما ،گرما، باد ، باران )وآسیب  حیوانات درنده  به صخره ها و غارهای طبیعی پناه بردند.  آثار بدست آمده از کاوشهای غارهای  طبیعی این گفته را تائید می کند.

       با گذشت زمان و افزایش جمعیت انسانهای غار نشین ، دیگر جایی برای زیستن در غارها نبود، در نتیجه به فکر افتادند که با الگو گرفتن از طبیعت وبا ابزارهای اولیه که از سنگ ساخته بودند در زمین غارهای دیگری برای زیستن کَندند و به زیستگاه خود   [ کَند یا کَنت ]   گفتند.(kant)

       واژه ی   کَند    بعد ها در زبان پهلوی به معنی شهر و آبادی در آمد ودر گویشهای مختلف در پیشوند و پسوند نام آبادیها بصورتهای  [  جَند  ]در  بیرجند  ،      [  زَند  ] در هَرزند ،  [  گَند  ] در گَندار (نام سابق شهر قندهار) ،  [  چَند  ] در چندار تهران ، [  قند  ] در سمرقند و قندهار.

       در پاره ای از گویشها حرف ( د  ) از واژه ی    کَند   افتاد و بصورت    کَن   همراه نام آبادیها ماند ، مانند : کَن در تهران ، بروسکن در خراسان .

       کَنه   کوچک شده ی کَن  میباشد که با تبدیل  [ ک  به  خ ] به صورت    خَنه   به محل زندگی انسانها گفنه می شود ، و  واژه ی  خَنه  در گویشهای دیگر به صورت   خانه  تلفظ  میشود ، که ما امروزه به  محل زندگی خود   خانه می گوئیم ،که از واژه ی    کَند   مشتق  است.

       خندق  در زبان پهلوی بصورت  کندک تلفظ می شد و ریشه در واژه ی   کَن   دارد.

       در گویشهای دیگر حرف [  ن  ]از واژه ی   کَند    افتاد وبصورت   کَد   در پیشوند بعضی از کلمات مانند : کد بانو  و   کد خدا ماند.

       کَده  کوچک شده ی    کد   در پسوند کلماتی چون   آتشکده ، بتکده ، میکده  مانده است.

       واژه ی   کَند   در نام بعضی از  آبادیها  مانند   تاشکند ،  قصرکند ،  خوکند  حفظ شده و

امروزه ما در پسوند نام همه ی روستاها  واژه ی   کَند یا  کَنت  را می آوریم ، برای نمونه بجای  روستای نیارا و روستای ننه کران ، می گوییم  نیارا کندی و ننه کران کندی ، این پسوندها همراه نام روستاها تاریخ  کهنی دارند که در زبان فعلی حفظ شده است.